Küçük yaşta uyuşturucu müptelası olan gençlerimiz

Türkiye'de genç yaşta uyuşturucu müptelası olan ergenler, son yıllarda alarm veren bir tablo çiziyor. 2025 verilerine göre, bağımlı sayısı 15 milyona yaklaşırken, başlama yaşı bazı kaynaklarda 12'ye kadar inmiş durumda. Resmi raporlar (Emniyet ve TUBİM) ortalama 22-23 yaş gösterse de, uzmanlar ve sivil toplum örgütleri gerçek tablonun çok daha karanlık olduğunu söylüyor. Özellikle 15-19 yaş arası gençlerde esrar, sentetik kannabinoidler ve m*tamfetamin gibi maddeler hızla yayılıyor.

Bu çocukların çoğu, merakla başlıyor. Arkadaş grubu, sosyal medya, okul baskısı ya da aile içi çatışmalar tetikleyici oluyor. Beyinleri hâlâ gelişim aşamasında; prefrontal korteks tam olgunlaşmadığı için impuls kontrolü zayıf. Bir kez denediler mi, dopamin patlaması yaşayıp "bir daha" diyorlar. Ama bir daha, bir daha... Kısa sürede bağımlılık döngüsü başlıyor.

Şu anda Türkiye'de ergen bağımlıların büyük kısmı erkek, kentli ve eğitim düzeyi orta seviyede. Lise çağında %5-10 arası genç en az bir kez esrar denemiş; düzenli kullanım ise %2-3 civarında. Ama bu rakamlar buzdağının görünen kısmı. Tedaviye ulaşamayan, aile utancından gizleyen binlercesi var. AMATEM ve Yeşilay merkezlerine başvuranların dörtte üçü 21 yaş öncesi başlamış. Çoğu çoklu madde kullanıyor: esrar + alkol + haplar...

İşte bu gençlerden bazılarının yüzü: Karanlık bir sokakta sigara yerine joint çeken, gözleri boş bakan, elleri titreyen çocuklar. (Bak, şu fotoğrafta yalnız duran genç – sanki bütün dünya sırtında.)

Ama umut da var. Yeşilay'ın Kayseri'deki rehabilitasyon merkezi gibi yerlerde onlarca genç, aileleriyle birlikte yeniden doğuyor. Grup terapileri, spor, sanat... Aile desteği kritik; iletişim kopuksa iyileşme olmaz. Anne-baba "neden böyle oldu" diye suçlamak yerine "beraber çıkacağız" demeli.

Devlet operasyonları artırıyor, yakalanan m*tamfetamin 51 kat çoğalmış son yıllarda. Ama önleme şart. Okullarda erken uyarı, sosyal medya denetimi, aile eğitimi... Yoksa bu çocuklar 12-15 yaşında başlayıp 20'sinde ömür boyu bağımlı kalıyor.

Son söz: Bu bir hastalık, utanç değil. Yardım istemek zayıflık değil, cesaret. Eğer bir gencin gözlerinde o boşluk varsa, hemen el uzatın. Zaman daralıyor.