Hacerü’l Esved

Hacerü’l Esved İslâm dünyasında büyük kutsiyet atfedilen, Kâbe’nin doğu köşesinde yer alan siyah taştır. Rivayetlere göre cennetten indirilmiş, Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından Kâbe’nin inşası sırasında yerine yerleştirilmiştir. Başlangıçta beyaz olduğu, insanların günahları sebebiyle zamanla karardığı anlatılır. Bu taş, Müslümanların hac ve umre ibadetlerinde tavafın başlangıç noktası olarak kabul edilir ve selamlanır.

İslâm öncesi dönemde Araplar taşlara ve putlara kutsiyet atfederken Hacerü’l Esved’i Kâbe’nin kutsiyetinin sembolü saymışlardır. Kâbe’nin yeniden inşası sırasında, 605 yılında kabileler arasında taşın yerine kimin koyacağı tartışma konusu olmuş, genç yaşta Hz. Muhammed hakemlik yaparak taşı bir örtüye koymuş, kabile reislerinin birlikte kaldırmasını sağlamış ve bizzat yerine yerleştirmiştir. Bu olay, onun peygamberlikten önceki adalet ve hikmetini gösteren önemli bir hadise olarak kabul edilir.

Emevîler döneminde Yezid’in askerlerinin mancınık saldırısı sırasında Kâbe zarar görmüş, Hacerü’l Esved parçalanmıştır. Daha sonra gümüş bir çerçeve içine alınarak korunmuştur. 930 yılında Karmatîler tarafından Mekke’den çıkarılmış ve yaklaşık 20 yıl boyunca Bahreyn’de tutulmuştur. Bu olay İslâm tarihinde büyük bir travma olarak kaydedilmiştir. Nihayet taş tekrar Mekke’ye getirilmiş ve yerine iade edilmiştir.

Günümüzde Hacerü’l Esved, Kâbe’nin doğu köşesinde gümüş bir çerçeve içinde muhafaza edilmektedir. Hac ve umre ibadetlerinde Müslümanlar her dönüşte taşı selamlar, el sürer veya öperler. Bu uygulama Hz. Peygamber’in sünneti olarak kabul edilir. Taşa dokunmak veya öpmek imkânı olmayanlar, uzaktan selam vererek ibadetlerini yerine getirirler.

Hacerü’l Esved’in tarihçesi, İslâm’ın kutsal mekânlarının korunması ve Müslümanların birlik sembolü olarak taşıdığı anlam açısından önemlidir. Defalarca zarar görmesine rağmen özenle korunmuş, Müslümanların gönlünde kutsiyetini daima muhafaza etmiştir. Bugün hâlâ hac ibadetinin merkezinde yer almakta, Müslümanların manevî dünyasında cennetten bir hatıra olarak kabul edilmektedir.