Suriyeliler Geri Dönüyor: Türkiye'de İşçi Kalmadı

Birkaç yıl önce herkes aynı şeyi söylüyordu: "Suriyeliler geri dönmez, buraya kök saldılar." Şimdi aynı ağızlar, "işçi bulamıyoruz" diye feryat ediyor. Ne oldu? Gerçekten geri dönmeye başladılar.

Suriye'de savaşın şiddeti azalınca, önce küçük gruplar gitti. Sonra aileler. Şimdi ise resmi rakamlar bile "dönüş" diyor: Yüz binler, hatta milyonlarca kişi ülkelerine dönüyor. Bazıları gönüllü, bazıları zorla. Ama sonuç aynı: Türkiye'deki inşaat şantiyeleri, tarlalar, tekstil atölyeleri boş kalıyor.

Niye dönüyorlar? Kimine göre "vatan hasreti", kimine göre "Türkiye'de artık para etmiyorlar". Eskiden bir Suriyeli inşaatta günde iki yüz lira alıyordu, şimdi aynı iş yüz elli liraya düştü. Çünkü Türk işçiler "bu fiyata çalışmam" diyor, patron da "ben de bu fiyata adam bulamıyorum" diyor. Ortada kalan: boş iş yeri.

Bir de şu var: Suriyeliler ucuzdu, hızlıydı, şikayet etmezdi. Şimdi aynı iş için Türk işçiye iki kat para vermek gerekiyor. Ama Türk işçi gelmiyor. "Sabah beşte kalkmak, sıcakta çalışmak, sigortasız kalmak" diyor, "ben yapmam". Patron da "yapmazsan Suriyeli de yok artık" diyor.

Tarlalarda durum daha vahim. Çiftçi diyor ki: "Domates toplatacak adam kalmadı. Suriyeli giderse, bu ürün çürüyecek." Gerçekten öyle. Geçen yaz bazı bölgelerde hasat yapılamadı, çünkü el yoktu.

Şimdi ne olacak? Ya ücretler yükselecek, ya da işler kapanacak. Ama ücret yükseldiği anda enflasyon da fırlar. Kısır döngü. Bir de "yerli işçi yetiştir" diyorlar. Ama gençler "ben tarlada çalışmam" diyor. Üniversite mezunu olup tarlada mı çalışacak? Hayır.

Suriyelilerin dönüşü aslında bir uyarı: Türkiye, ucuz işgücüne alıştı. Şimdi o alışkanlık bozuluyor. İşçi kalmadı, çünkü ya Suriyeli gitti, ya da Türk "iş beğenmiyor".